GRUB (bootloader) zədələnməsi: səbəblər və bərpa üsulları

Linux-un açılmamasının səbəblərindən biri GRUB-un zədələnməsi ola bilər. GRUB problemli olduqda sistem grub rescue sətrində qala, yalnız qara ekran göstərə və ya ümumiyyətlə əməliyyat sisteminə daxil olmaya bilər.

Bu məqalədə GRUB zədələnməsinin əlamətləri, əsas səbəbləri və Live USB vasitəsilə bərpanın əsas addımları izah olunur.

1. GRUB zədələnəndə hansı əlamətlər görünür?

Açılış zamanı yalnız grub rescue görünür
“no such partition” kimi xətalar çıxır
Linux açılmır və ekran qara qalır
Yeniləmədən sonra sistem birdən açılmır

Bu əlamətlər görünürsə, ehtimal ki, GRUB-un özü və ya boot ilə əlaqəli bölmə zədələnib.

2. Ən çox rast gəlinən səbəblər

Sistem yeniləməsinin yarımçıq qalması
Disk bölmələrinin dəyişdirilməsi
Windows ilə dual boot zamanı boot məlumatlarının üzərinə yazılması
EFI bölməsinin və ya /boot bölməsinin zədələnməsi
Disk nasazlığı nəticəsində boot fayllarının itməsi

Bu cür problemlər xüsusilə bölmələr dəyişdirildikdən, sistem yenidən quraşdırıldıqdan və ya kernel yeniləndikdən sonra daha çox baş verir.

3. Əvvəlcə Live USB ilə başladın

Əgər Linux normal şəkildə açılmırsa, ən təhlükəsiz üsul kompüteri Linux Live USB ilə başlatmaqdır. Sonra terminal açın və bölmələri yoxlayın.

lsblk -f

Burada Linux root bölməsini və EFI bölməsini müəyyən edin.

4. Sistemi mount edin və GRUB-u bərpa edin

Aşağıda tipik bərpa addımları nümunə kimi verilib. Qurğu adlarını öz sisteminizə uyğun dəyişin.

sudo mount /dev/sda2 /mnt
sudo mount /dev/sda1 /mnt/boot/efi   # yalnız UEFI sistemlərdə

sudo mount --bind /dev /mnt/dev
sudo mount --bind /proc /mnt/proc
sudo mount --bind /sys /mnt/sys

sudo chroot /mnt

chroot-a daxil olduqdan sonra GRUB-u yenidən quraşdırın.

grub-install /dev/sda

UEFI sistemlər üçün aşağıdakı əmrdən də istifadə etmək olar:

grub-install --target=x86_64-efi --efi-directory=/boot/efi --bootloader-id=GRUB

Daha sonra boot konfiqurasiyasını yenidən yaradın.

update-grub

İş bitdikdən sonra çıxın və sistemi yenidən başladın.

exit
sudo reboot

5. Əgər update-grub mövcud deyilsə

Fedora kimi distributivlərdə adətən grub2-mkconfig istifadə olunur. Məsələn:

grub2-mkconfig -o /boot/grub2/grub.cfg

UEFI mühitində çıxış faylının yolu distributivə görə fərqli ola bilər.

Xülasə

GRUB-un zədələnməsi Linux-un açılmamasının geniş yayılmış səbəblərindən biridir. Bir çox halda sistemi tam yenidən quraşdırmağa ehtiyac olmur. Adətən bu ardıcıllıq kömək edir:

Live USB ilə başlatmaq
Linux və EFI bölmələrini yoxlamaq
Sistemi mount edib chroot-a daxil olmaq
GRUB-u yenidən quraşdırmaq
Boot konfiqurasiyasını yenidən yaratmaq

Disk ciddi zədələnməyibsə, çox vaxt sistem bu addımlarla bərpa oluna bilir.