Dual Boot (bersama Windows) tidak boleh boot: punca dan cara membaikinya

Ramai pengguna memasang Windows dan Linux pada komputer yang sama. Konfigurasi ini dipanggil Dual Boot. Ia memang berguna, tetapi selepas kemas kini, perubahan partition, atau kerosakan bootloader, sistem boleh gagal untuk boot.

Kadang-kadang komputer terus masuk ke Windows, kadang-kadang tersekat pada GRUB, dan kadang-kadang kedua-dua Windows dan Linux tidak dapat dimulakan. Artikel ini menerangkan punca yang biasa berlaku dan langkah pembaikannya.

1. Kenal pasti gejala dahulu

Komputer terus masuk ke Windows
Menu GRUB muncul tetapi Linux tidak boleh dibuka
Menu GRUB muncul tetapi Windows tidak boleh dibuka
Hanya grub rescue dipaparkan
Muncul ralat seperti no bootable device
Skrin hitam atau tersekat pada logo pengeluar

Gejala yang berbeza biasanya bermaksud punca yang berbeza.

2. Punca yang paling biasa

Kemas kini Windows mengubah urutan boot
GRUB rosak atau ditimpa
Partition EFI bermasalah
Urutan boot dalam BIOS/UEFI berubah
Fast Startup menyebabkan keadaan partition tidak normal
Selepas ubah partition, maklumat boot tidak lagi sepadan
Windows Boot Manager atau konfigurasi Linux rosak

3. Semak urutan boot dalam BIOS/UEFI

Jika komputer sentiasa masuk terus ke Windows, perkara pertama yang perlu diperiksa ialah urutan boot. Selepas kemas kini besar, Windows Boot Manager sering kembali ke kedudukan pertama.

Mulakan semula komputer
Semasa hidup, tekan F2, Del, Esc atau F12
Masuk ke bahagian Boot dalam BIOS/UEFI
Periksa entri boot yang berada di tempat pertama

Jika Linux sebelum ini dimulakan melalui GRUB, entri seperti ubuntu atau debian biasanya perlu berada di atas.

4. Jika hanya Windows yang boleh masuk

Ini tidak semestinya bermaksud Linux sudah dipadam. Selalunya GRUB cuma tidak lagi diberi keutamaan.

Semak sama ada partition Linux masih wujud
Semak sama ada entri boot Linux masih ada dalam BIOS/UEFI
Pastikan mod boot masih UEFI

Jika partition Linux masih ada, GRUB biasanya boleh dibaiki menggunakan Live USB.

5. Baiki GRUB menggunakan Live USB

Jika GRUB ditimpa atau rosak, gunakan Linux Live USB dan semak partition:

sudo fdisk -l

Contohnya jika partition root Linux ialah /dev/sda3 dan partition EFI ialah /dev/sda1:

sudo mount /dev/sda3 /mnt
sudo mount /dev/sda1 /mnt/boot/efi
sudo grub-install --boot-directory=/mnt/boot /dev/sda
sudo update-grub

Jika cara biasa tidak berjaya, kaedah chroot selalunya lebih berkesan:

sudo mount /dev/sda3 /mnt
sudo mount /dev/sda1 /mnt/boot/efi
sudo mount --bind /dev /mnt/dev
sudo mount --bind /proc /mnt/proc
sudo mount --bind /sys /mnt/sys
sudo chroot /mnt
grub-install /dev/sda
update-grub
exit

6. Jika Windows tidak boleh boot

Jika menu GRUB muncul tetapi Windows gagal dibuka, masalah mungkin pada Windows Boot Manager atau konfigurasi BCD. Dalam keadaan ini, gunakan media pemasangan Windows untuk membaiki boot.

bootrec /fixmbr
bootrec /fixboot
bootrec /scanos
bootrec /rebuildbcd

Selepas membaiki Windows, ada kemungkinan GRUB perlu dipasang semula.

7. Perhatikan Fast Startup dan mod UEFI/Legacy

Dalam persekitaran Dual Boot, adalah lebih baik untuk mematikan Fast Startup dalam Windows. Jika tidak, Linux mungkin menghadapi masalah apabila cuba mengakses partition Windows.

Selain itu, Windows dan Linux sebaiknya menggunakan mod boot yang sama:

kedua-duanya UEFI
atau kedua-duanya Legacy BIOS

Jika satu menggunakan UEFI dan satu lagi Legacy, masalah boot sering berlaku.

8. Ringkasan

Apabila Dual Boot gagal boot, itu tidak semestinya bermaksud keseluruhan sistem telah hilang. Selalunya punca sebenar ialah urutan boot, GRUB, partition EFI, atau perubahan akibat kemas kini Windows.

Semak urutan boot dalam BIOS/UEFI
Pastikan partition Windows dan Linux masih wujud
Baiki GRUB menggunakan Live USB
Jika perlu, baiki Windows Boot Manager

Selagi partition tidak dipadam, kebanyakan masalah Dual Boot masih boleh dipulihkan.