Dual Boot (samen met Windows) start niet op: oorzaken en oplossingen

Veel gebruikers installeren Windows en Linux op dezelfde computer. Deze configuratie heet Dual Boot. Dat is handig, maar na updates, partitie-aanpassingen of problemen met de bootloader kan het systeem stoppen met goed opstarten.

Soms gaat de computer direct naar Windows, soms blijft hij hangen bij GRUB, en soms starten zowel Windows als Linux niet. Hieronder staan de meest voorkomende oorzaken en oplossingen.

1. Bepaal eerst het exacte symptoom

De computer gaat direct naar Windows
Het GRUB-menu verschijnt, maar Linux start niet
Het GRUB-menu verschijnt, maar Windows start niet
Alleen grub rescue verschijnt
no bootable device of een vergelijkbare fout verschijnt
Zwart scherm of vastlopen bij het logo van de fabrikant

2. Meest voorkomende oorzaken

Een Windows-update heeft de opstartvolgorde veranderd
GRUB is beschadigd of overschreven
Er is een probleem met de EFI-partitie
De opstartvolgorde in BIOS/UEFI is gewijzigd
Fast Startup heeft de partities in een onjuiste toestand achtergelaten
Na partitie-wijzigingen kloppen de bootvermeldingen niet meer
Windows Boot Manager of de Linux-configuratie is beschadigd

3. Controleer eerst de opstartvolgorde in BIOS/UEFI

Als de computer altijd direct naar Windows gaat, controleer dan eerst de opstartvolgorde. Na grote Windows-updates komt Windows Boot Manager vaak weer bovenaan te staan.

Herstart de computer
Druk tijdens het opstarten op F2, Del, Esc of F12
Open het Boot-gedeelte in BIOS/UEFI
Controleer welke vermelding bovenaan staat

4. Als alleen Windows opstart

Dat betekent niet automatisch dat Linux verwijderd is. Vaak is het probleem alleen dat GRUB niet meer als eerste wordt geladen.

Controleer of de Linux-partitie nog bestaat
Controleer of er nog een Linux-bootvermelding in BIOS/UEFI staat
Controleer of de opstartmodus nog steeds UEFI is

5. GRUB herstellen met een Live USB

sudo fdisk -l

Als de Linux-rootpartitie bijvoorbeeld /dev/sda3 is en de EFI-partitie /dev/sda1:

sudo mount /dev/sda3 /mnt
sudo mount /dev/sda1 /mnt/boot/efi
sudo grub-install --boot-directory=/mnt/boot /dev/sda
sudo update-grub

Als dit niet voldoende is, is de chroot-methode vaak betrouwbaarder:

sudo mount /dev/sda3 /mnt
sudo mount /dev/sda1 /mnt/boot/efi
sudo mount --bind /dev /mnt/dev
sudo mount --bind /proc /mnt/proc
sudo mount --bind /sys /mnt/sys
sudo chroot /mnt
grub-install /dev/sda
update-grub
exit

6. Als Windows niet opstart

bootrec /fixmbr
bootrec /fixboot
bootrec /scanos
bootrec /rebuildbcd

Na het herstellen van Windows kan het nodig zijn om GRUB opnieuw te herstellen.

7. Let op Fast Startup en UEFI/Legacy

Schakel Fast Startup uit in Windows
Gebruik UEFI voor beide systemen
of gebruik Legacy BIOS voor beide systemen

Gemengde modi veroorzaken vaak opstartproblemen.

8. Samenvatting

Wanneer Dual Boot niet opstart, betekent dat niet automatisch dat alles verloren is. Vaak zit het probleem in de opstartvolgorde, GRUB, de EFI-partitie of wijzigingen die door Windows zijn aangebracht.

Controleer de opstartvolgorde in BIOS/UEFI
Controleer of de Windows- en Linux-partities nog bestaan
Herstel GRUB met een Live USB
Herstel indien nodig ook Windows Boot Manager