Bozuk GRUB (önyükleyici): nedenleri ve çözüm yolları

Linux’in açılmama nedenlerinden biri GRUB’un bozulması olabilir. GRUB hasar gördüğünde sistem grub rescue ekranında kalabilir, yalnızca siyah ekran gösterebilir ya da işletim sistemine hiç giremeyebilir.

Bu yazıda tipik belirtileri, yaygın nedenleri ve Live USB ile GRUB’u onarmanın temel yolunu anlatıyoruz.

1. GRUB bozulduğunda görülen belirtiler

Açılışta yalnızca grub rescue görünür
“no such partition” gibi hatalar çıkar
Linux açılmaz ve ekran siyah kalır
Güncellemeden sonra sistem aniden açılmamaya başlar

Bu belirtiler görülüyorsa, GRUB’un kendisi veya açılışla ilgili bir bölüm zarar görmüş olabilir.

2. Yaygın nedenler

Yarım kalan sistem güncellemesi
Disk bölüm yapısının değiştirilmesi
Windows ile dual boot sırasında önyükleme bilgisinin üzerine yazılması
EFI bölümü ya da /boot bölümünün zarar görmesi
Disk sorunları nedeniyle önyükleme dosyalarının kaybolması

Bu tür sorunlar özellikle bölüm değişikliklerinden, yeniden kurulumdan veya çekirdek güncellemesinden sonra daha sık görülür.

3. Önce Live USB ile başlatın

Linux artık normal şekilde açılmıyorsa, en güvenli yol bilgisayarı Linux Live USB ile başlatmaktır. Ardından terminal açıp bölümleri kontrol edin.

lsblk -f

Linux kök bölümünün ve EFI bölümünün hangileri olduğunu belirleyin.

4. Sistemi bağlayın ve GRUB’u onarın

Aşağıda tipik bir kurtarma örneği verilmiştir. Aygıt adlarını kendi sisteminize göre değiştirin.

sudo mount /dev/sda2 /mnt
sudo mount /dev/sda1 /mnt/boot/efi   # yalnızca UEFI sistemlerde

sudo mount --bind /dev /mnt/dev
sudo mount --bind /proc /mnt/proc
sudo mount --bind /sys /mnt/sys

sudo chroot /mnt

chroot ortamına girdikten sonra GRUB’u yeniden kurun.

grub-install /dev/sda

UEFI sistemlerde aşağıdaki komut da kullanılabilir:

grub-install --target=x86_64-efi --efi-directory=/boot/efi --bootloader-id=GRUB

Ardından önyükleme yapılandırmasını yeniden oluşturun.

update-grub

Son olarak çıkın ve sistemi yeniden başlatın.

exit
sudo reboot

5. update-grub yoksa

Fedora gibi dağıtımlarda genellikle grub2-mkconfig kullanılır. Örneğin:

grub2-mkconfig -o /boot/grub2/grub.cfg

UEFI sistemlerde çıktı dosyasının yolu dağıtıma göre değişebilir.

Özet

Bozuk GRUB, Linux’in açılmamasının en yaygın nedenlerinden biridir. Çoğu durumda tüm sistemi yeniden kurmak gerekmez. Genellikle şu sıra yardımcı olur:

Live USB ile başlatmak
Linux ve EFI bölümünü kontrol etmek
Sistemi bağlayıp chroot’a girmek
GRUB’u yeniden kurmak
Önyükleme yapılandırmasını yeniden oluşturmak

Disk ciddi biçimde hasar görmemişse, sistem çoğu zaman bu adımlarla geri getirilebilir.